RSS

ژینگه‌ى شارى كفرى – به‌شى سێیه‌م

30 Sep

 به‌شى سێهه‌م

 به‌ندى یه‌كه‌م:

ژینگه‌ى شارى كفرى

به‌ندى دووه‌م:

دانیشتووانى شارى كفرى و كاریگه‌رى له‌سه‌ر ژینگه‌

به‌ندى سێ هه‌م:

جۆره‌كانى پیس بوونى ژینگه‌

یه‌كه‌م: پیس بوونى خاك

دووه‌م: پیس بوونى هه‌وا

سێ هه‌م: پیس بوونى ئاو

چواره‌م: پیس بوون به‌ده‌نگ و ژاوه‌ژاو

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به‌شى سێهه‌م

به‌ندى یه‌كه‌م:.

ژینگه‌ى شارى كفرى:.

شارى كفرى شارێكى خنجیلانه‌یه‌ كه‌ ژینگه‌یه‌كى نائارام یاخوود ژینگه‌یه‌كى ناجێگیر ده‌ورى داوه‌. كه‌ دوو هۆكار كار له‌ژینگه‌ ده‌كات هۆكارى سروشتى و مرۆییه‌ ، هۆكارى سروشتى وه‌كو گۆڕانكارى ئاوو هه‌واو نزم بوونه‌وه‌ى تیشكى خۆر بۆ سه‌ر ڕووى زه‌وى ئه‌مانه‌ هه‌مووى كاریگه‌رى هه‌یه‌ له‌سه‌ر ژینگه‌ له‌شارى كفرى به‌تایبه‌تى گۆڕانكارى ئاوو هه‌وا زیاتر كاریگه‌رى هه‌یه‌ وه‌كو به‌رزى پله‌ى گه‌رمى و زۆرى با وو تۆزو كه‌مى باران و كه‌مى ڕووبه‌رى سه‌وزایى. كه‌ ڕووبه‌رى سه‌وزایى فاكته‌رێكى گرنگه‌. بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى زیانه‌كانى ژینگه‌. وه‌ هۆكارێكى تر هۆكارى مرۆییه‌ كه‌ده‌ورى سلبى ده‌بێت له‌سه‌ر ژینگه‌ وه‌كو دامه‌زراندنى كارگه‌كان كارگه‌ى پیشه‌سازى و له‌ناوبردنى دارو دره‌خت و فڕێ دانى زبڵ و پاشماوه‌ له‌شوێنى نه‌گونجاو . جا لێره‌دا ئه‌گه‌ر بێتو هۆكارى سروشتى ڕوویداو مرۆڤ هه‌وڵى نه‌دا بۆ پاراستنى ژینگه‌ كه‌ى ئه‌وه‌ ئه‌و هۆكارانه‌ كاریگه‌رى خراپى ده‌بێت بۆ سه‌ر ژینگه‌ لێره‌دا ژینگه‌ به‌ته‌واوه‌تى تێك ده‌چێ وه‌ ئه‌گه‌ر بێتو هه‌ردوو هۆكارى سروشتى و مرۆیی یه‌ك بگرێت ده‌بێته‌ هۆى له‌ناوچوونى خاك و پیس بوونى ئاوى ژێرزه‌وى وه‌ له‌ناوچوونى ئاژه‌ڵان و ماسى ناو ئاوه‌كان و ڕووه‌ك و بلاوبوونه‌وه‌ى نه‌خۆشى. (67)

 

 

 

 

 

 

 

 

به‌ندى دووه‌م:.

دانیشتوانى شارى كفرى و كاریگه‌رى له‌سه‌ر ژینگه‌:.

ئه‌گه‌ر سه‌یرى دانیشتوان بكه‌ین ده‌بینین به‌شێوه‌یه‌كى یه‌كسان دابه‌ش نه‌بوونه‌ به‌سه‌ر ڕووى زه‌ویدا ئه‌وه‌ش له‌ئه‌نجامى له‌دایكبوون و مردن و كۆچكردن به‌رزوونزمى دروست ده‌بێت وه‌ له‌ ڕێژه‌ى دانیشتووان له‌ساڵى(1957) دا له‌شارى كفرى (31 – 40) كه‌س بووه‌ بۆ هه‌ر (كم) دووجا وه‌ له‌ساڵى(1987) دا ده‌بینین چڕى دانیشتووان كه‌م بۆته‌وه‌ گه‌یشتۆته‌ (16,4)كه‌س بۆ هه‌ر (كم)دووجا  ئه‌مه‌ش به‌هۆى ڕاگواستن و ئاواره‌كردن و ئه‌نفال. به‌ڵام له‌به‌شه‌كانى باشوورى هێڵى باران(300)ملم دابه‌ش بوون جیاوازه‌ به‌هۆى ناڕێكى باران بارینه‌وه‌ له‌ناوچه‌كه‌ ئه‌مه‌ش نموونه‌یه‌كه‌ كه‌وا چڕى دانیشتووان جیاوازه‌ له‌شوێنێكه‌وه‌ بۆ شوێنێكى ترچوونكه‌ ئه‌م ناوچه‌یه‌ ده‌گاته‌ سنوورى باشوورى قه‌زاى كفرى. (68) به‌ڵام له‌م سالانه‌ى دواییدا ژماره‌ى دانیشتووان ساڵ له‌دواى ساڵ له‌زیادبووندایه‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆى باش بوونى بارى ئابوورى و كه‌مى نه‌خۆشى ئێستا ژماره‌ى دانیشتووان له‌شارى كفرى به‌پێى سه‌رژمێرى ساڵى(2008) (20200)كه‌س بووه‌ به‌لام ئه‌م ڕێژه‌یه‌ له‌زیاد بووندایه‌ تاكو ساڵى (2009) ژماره‌ى دانیشتووان گه‌یشته‌ (29700) كه‌س كه‌ئه‌م ژماره‌ زۆره‌ى دانیشتووان ده‌بێته‌ هۆى  زۆرى به‌كارهێنانى مادده‌كان و زۆر بوونى پاشماوه‌كان كه‌ پاشماوه‌كانه‌ له‌جۆرى ئاوه‌ڕۆى ماڵان و فڕێدانى قووتوى خۆراك و دبه‌ى ئاوه‌ كانزاییه‌كان و پاشماوه‌ى جگه‌ره‌كان و زبڵى خۆراكه‌ جۆربه‌جۆره‌كانى ڕۆژانه‌ هه‌روه‌ها به‌كارهێنانى ژماره‌یه‌كى زۆر ئۆتۆمبیل كه‌ هه‌ر ماڵێك بڕى دوو ئۆتۆمبیلیان ده‌بێت كه‌ ئه‌و گازه‌ كه‌ فڕێ ده‌داته‌ ده‌ره‌وه‌ كه‌ هۆكارێكه‌ بۆ تێك چوونى ژینگه‌.جا بۆ ئه‌وه‌ى پارێزگارى بكرێت له‌م ژینگه‌یه‌ پێویستى به‌ ناشتنى چه‌ند نه‌مام و دار هه‌یه‌ كه‌ ئێستا نزیكه‌ى (20000) دار نێژراوه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ڕیچژه‌ زۆره‌ى دانیشتووان كه‌له‌شارى كفریدا هه‌یه‌ كه‌وه‌كو باسمانكرد (29,700)كه‌س ده‌بێت جا بۆیه‌ هه‌رمرۆڤێك یان هه‌ر تاكه‌ كه‌سێك پێویستى به‌ (سێ) دار هه‌یه‌.بۆیه‌ ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ژینگه‌كه‌مان بپارێزین ده‌بێت بایه‌خ بدرێت به‌ناشتنى دارى زۆر. (69)

 

 

 

به‌ندى سێ هه‌م.

له‌شارى كفرى چه‌ند جۆرێك یس بوونى ژینگه‌ هه‌یه‌ كه‌ ده‌بێته‌ هۆى تێكچوونى سیماه‌ شار.

جۆره‌كانى پیس بوونى ژینگه‌

– یه‌كه‌م – پیس بوونى خاك –

خاك یه‌كێكه‌ له‌ڕه‌گه‌زه‌كانى سروشت كه‌ گرنگییه‌كى زۆرى هه‌یه‌  و مه‌به‌ست لێى چینه‌كانى به‌شى سه‌ره‌وه‌ ده‌گرێته‌وه‌ تا ئاستێكى دیارى كراو خاكیش به‌شێكى سروشتی یه‌،په‌ره‌ى سه‌ندووه‌ له‌نجامى كردارى كه‌شكارى پێكهاتووه‌،زیاتر به‌شێوه‌یه‌كى چین چین دروست ده‌بێت،ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هۆى شى بوونه‌وه‌ى به‌رده‌كان له‌ژینگه‌یه‌كى دیارى كراودا واتا له‌كاتێكى جیاوازدا درووست بووه‌. به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ى گه‌رمى یه‌كێكه‌ له‌و ڕه‌گه‌زانه‌ى كه‌ كاریگه‌رى خراپى هه‌یه‌ له‌سه‌ر ژیانى مرۆڤ و گه‌شه‌ى خاك ده‌بێته‌ هۆى بڵاوبوونه‌وه‌ى چه‌ندین نه‌خۆشى وه‌كو نه‌خۆشى دڵ،به‌تایبه‌تى له‌ناوچه‌ى ئیستیوائ له‌ناوچه‌ گه‌رمه‌كان له‌كفریش ناوچه‌یه‌كى گه‌رمه‌،ئه‌م هۆكاره‌ گۆڕان به‌سه‌ر گه‌شه‌ى ڕووه‌ك دێنێ و كه‌م گه‌شه‌ ده‌كات و ده‌بێته‌هۆى بڵاوبوونه‌وه‌ى بیابان و زه‌وى  وشك ده‌بێ كه‌ ئه‌مه‌ش هه‌ڕه‌شه‌ له‌سه‌ر ژیانى مرۆڤ ده‌كات به‌نزیكه‌ى(92 ملیۆن)كه‌س. (70)

پیس بوونى خاك –

پیس بوونى خاك به‌هۆى چه‌ند هۆكارێكه‌وه‌یه‌ له‌وانه‌ فڕێ دانى زبڵ و خاشاك كه‌له‌ جۆرى پاشماوه‌ى شووشه‌و پلاستیك و خانووبه‌ره‌و قیر و هه‌روه‌ها بوونى شوێنى به‌نزینخانه‌و نه‌وت و گاز و ڕۆن و شوێنى مۆلیده‌كان كه‌ زۆره‌ى ئه‌م ماددانه‌ ده‌ڕژێنه‌ سه‌ر زه‌وى دیمه‌نى زه‌وییه‌كه‌ تێك ده‌چێ و خاكه‌كه‌ ده‌سووتێنێ به‌تایبه‌تى ناوچه‌ى پیشه‌سازى له‌كفرى كه‌ خاكى ئه‌م ناوچه‌یه‌ به‌كه‌ڵكى ناشتنى هیچ جۆره‌ ڕووه‌كێك نایه‌ت و تواناى به‌رهه‌مهێنانى نامێنێت و چوونكه‌ ئه‌و مادده‌ پیسانه‌ كه‌ بڵاوده‌بێته‌وه‌ به‌سه‌ر خاك ناهێڵێت خاكه‌كه‌ گه‌شه‌ بكات و مادده‌ ئه‌ندامییه‌كانى نامێنێت.وه‌ هۆكارى ترى پیس بوونى خاك له‌هه‌موو ووڵاتانداو كفریش زۆرن وه‌كو لافاو بوومه‌له‌رزه‌و شه‌ڕه‌كان. هه‌رچه‌نده‌ شارى كفرى و هه‌رێمى كوردستان دووره‌ له‌ بوومه‌له‌رزه‌ به‌ڵام لافاو كاریگه‌رى شه‌ڕه‌كانى ڕژێمى به‌عسى ڕووخاو و هۆكارێ بوون له‌تێكدانى خاك.

كاریگه‌رى شه‌ڕه‌كان بڵاوبوونه‌وه‌ى مادده‌ى كاربۆن و كیمیاوى له‌سه‌ر زه‌وى. هه‌روه‌ها كاریگه‌رى لافاویش هه‌یه‌ وه‌كو له‌ساڵانى ڕابردوودا كه‌ڕێژه‌یه‌كى زۆر باران ده‌بارى ده‌بووه‌ هۆى لافاو كه‌ هه‌زاره‌ها دۆنم زه‌وى كشتوكاڵى له‌ناوچوون و به‌تایبه‌تى له‌شارى كفرى نزیك چه‌مى كفرى كه‌ ئه‌مه‌ش بووه‌ هۆى كه‌مى ڕووبه‌رى سه‌وزایى له‌شاردا به‌ڵام ئێستا هه‌وڵى دروست كردنى به‌نداوى (باوه‌شاسوار) ده‌ده‌ن له‌سه‌ر چه‌مى كفرى كه‌ ئه‌و دیارده‌یه‌ نامێنێ و ئاوى بارانیش له‌زیاده‌ ناڕوات. (71)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دووه‌م: پیس بوونى هه‌وا

 

هۆكارى پیس بوونى هه‌وا له‌كفریدا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ چه‌ند هۆكارێك له‌وانه‌ به‌هۆى باى هه‌میشه‌یى كفرى له‌باكوورى ڕۆژئاواوه‌ بۆ كفرى دێ ئه‌و به‌شه‌ى باكوورى ڕۆژئاواى كفریش ناوچه‌یه‌كى ووشكانى و ته‌خته‌ و گڵه‌ به‌هۆى ئه‌وه‌ى ئۆتۆمبیل و ئاژه‌ڵ له‌و ناوچه‌دا هاتوو چۆده‌كه‌ن زه‌وییه‌كه‌ ده‌بێته‌ خۆڵ و تێكه‌ڵى باكه‌ ده‌بێ و ده‌بێته‌ هۆى هه‌ڵكردنى ته‌پووتۆزو شاره‌كه‌ پیس ده‌بێ هه‌روه‌ها ناوچه‌ى پیشه‌سازى و هه‌ندێ كووره‌ى كه‌چ و بوونى كارگه‌كان وه‌كو كارگه‌ى قیر كه‌ گازى پیسى ژه‌هراوو كاربۆن بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ كه‌وتوونه‌ته‌ ئه‌و به‌شه‌ى كفرییه‌وه‌ دیسان هۆكارى سه‌ره‌كین بۆ پیس بوونى هه‌واى شاره‌كه‌.

هه‌روه‌ها به‌هۆى زۆرى مۆلیده‌كان و ئۆتۆمبێل و سووتانى سووته‌مه‌نى و كه‌ئه‌مانه‌ هه‌موویان له‌كاتى كارپێكردنیان ڕێژه‌یه‌كى زۆر گازى دووانه‌ئۆكسیدى كاربۆن (co 2) بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌ به‌هه‌وا، كه‌ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆى كه‌مبوونه‌وه‌ى ڕێژه‌ى (o2) ئۆكسجین له‌هه‌وا . به‌پێى چه‌ند لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك سووتانى یه‌ك لیتر به‌نزین له‌ئۆتۆمبێله‌كان زیاتر له‌(2) كیلۆ گازى دووه‌م ئۆكسیدى كاربۆن له‌هه‌وا بڵاوده‌كاته‌وه‌ بۆیه‌ بۆ هه‌ر ئۆتۆمبێلێك پێویسته‌(7) حه‌وت دار هه‌بێت تا گازى دووه‌م ئۆكسیدى كاربۆن هه‌ڵبمژێت. (72)

وه‌ له‌سووتانى یه‌ك لیتر گازیش نزیكه‌ى سێ كیلۆگرام گازى دووه‌م ئۆكسیدى كاربۆن بڵاوده‌كاته‌وه‌.هه‌روه‌ها ڕووبه‌رى سه‌وزایی و دارو دره‌خت ڕۆڵى گرنگ ده‌گێڕێ بۆ پاك ڕاگرتنى ژینگه‌ كه‌ له‌ ڕێگه‌ى ڕۆشنه‌پێكهاتنه‌وه‌ گازى دووه‌م ئۆكسیدى كاربۆن هه‌ڵده‌مژێت و ئۆكسجین ده‌داته‌وه‌ به‌پێى هه‌ر لێكدانه‌وه‌یه‌ك هه‌ر دارێكى مامناوه‌ندى ڕۆژانه‌ (107) كگم(co2) هه‌ڵده‌مژێت و (140) لیتر ئۆكسجین ده‌داته‌وه‌ .وه‌ گازى (o2) له‌گه‌ڵ دووه‌م ئۆكسیدى نایترۆجین(no2) كارلێك بكه‌ن گازى ئۆزۆن (o3) په‌یدا ده‌بێت و ده‌بێته‌ هۆى حه‌ساسیه‌ى چاو وه‌ بۆڕییه‌كانى هه‌ناسه‌و ئه‌عصاب گه‌رمكردنى مرۆڤ. (73)

 

 

 

 

سێ هه‌م : پیس بوونى ئاو

– ئاوى سه‌ر زه‌وى

– ئاوى ژێر زه‌وى

ئاوى سه‌ر زه‌وى كه‌ ڕووباره‌ هه‌میشه‌یى و كانى و چه‌م ده‌گرێته‌وه‌ وه‌كو چه‌مى نارێ وه‌ ئاوى سه‌رزه‌وى له‌ناوچه‌كه‌ به‌ڕێژه‌یه‌كى كه‌م هه‌یه‌ ئه‌ویش به‌هۆى كه‌مى باران و دوورى ناوچه‌كه‌ له‌ده‌ریاو زه‌ریاكانه‌وه‌ ئه‌مه‌ش وا ده‌كات كه‌ ڕۆژ له‌دواى ڕۆژله‌كه‌م بووندایه‌ . وه‌ هۆى پیس بوونى ئاوى سه‌رزه‌وى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ فڕێدانى زبڵ و پاشماوه‌ى ماڵان و ئاوه‌ڕۆى پیسى ماڵان بۆ ناو ئاوه‌كان كه‌ده‌بێته‌ هۆى كۆبوونه‌وه‌ى ئه‌و مادده‌ زیانبه‌خشانه‌ى كه‌ده‌بێته‌ هۆى پیس بوون و بڵاوبوونه‌وه‌ى میكرۆب و نه‌خۆشى جۆراوجۆر.

– ئاوى ژێر زه‌وى بریتی یه‌ له‌و ئاوه‌ى كه‌ له‌ژێر زه‌ویدا هه‌یه‌ به‌شێوه‌ى وه‌ساتوى یان به‌شێوه‌ى ڕێكردوو كه‌ ئاوى ژێر زه‌وى له‌سه‌ر زه‌وى ده‌رده‌كه‌وێت به‌شێوه‌ى سروشتى وه‌ك كانییاو یان له‌ڕێگه‌ى ده‌ستێوه‌ردانى مرۆڤ وه‌ك بیرو كارێز. یان ئه‌و ئاوه‌یه‌ كه‌ ده‌كه‌وێته‌ نێوان خاك و چینه‌ به‌رده‌كانى خواره‌وه‌ى وه‌ گرنگترین ئاوه‌ بۆ ناوچه‌ى كفرى بۆ خواردنه‌وه‌ى ئاده‌میزادو ئاژه‌ڵان و زۆر جاریش بۆ كشتوكاڵ به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا زۆر سازگار نی یه‌ و ڕێژه‌ى خوێى تیادایه‌ وه‌ چه‌وى زۆره‌ خۆڵى نی یه‌ كه‌ پێویستى به‌پاڵاوتن هه‌یه‌ پێش به‌كارهێنانى. (74)

– پیس بوونى ئاو :.

نه‌ك به‌ته‌نها له‌شارى كفرى سه‌رچاوه‌ى پیس بوونى ئاو هه‌یه‌ به‌ڵكو له‌زۆربه‌ى ووڵاتاندا چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كى پیس بوونى ئاو هه‌یه‌ كه‌نزیكه‌ى(1700)سه‌رچاوه‌یه‌ له‌وانه‌ پیشه‌سازى وه‌كو ئاوه‌ڕۆى پاشماوه‌ى كارگه‌ى ڕستن و چنین كه‌ بڵاوده‌بێته‌وه‌ بۆ ناو ئاوه‌كان و مادده‌ ئه‌ندامییه‌كان و مادده‌ ڕه‌شه‌كان وه‌كو قیرو ڕۆنى ڕه‌ش وه‌ ئاوى پیسى ماڵان كه‌ ئه‌م سه‌رچاوانه‌ له‌شارى كفریدا زۆره‌ له‌ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌(250)ملیۆن ته‌ن له‌پاشماوه‌ى كارگه‌كان و پیشه‌سازى و هۆكارى گواستنه‌وه‌و شتى سووتێنراو له‌ ڕێژه‌یه‌(33%) ده‌بێته‌ هۆى پیس بوونى ژینگه‌ . هه‌روه‌ها زۆرى و به‌رده‌وامى شه‌ڕه‌كان به‌تایبه‌تى له‌ساڵانى نه‌وه‌ده‌كان كه‌ كاریگه‌رى زۆرى كرده‌ سه‌ر گۆڕانكارى ژینگه‌ و پیس بوونى وه‌كو شه‌ڕى كه‌نداو و سووتانى بۆڕییه‌ نه‌وته‌كانى كه‌دووكه‌ڵى ڕه‌شى زۆرى بڵاوكرده‌وه‌ كه‌ كاربۆن و مادده‌ى كیمیاوى تیدا بوو.

كه‌ناوچه‌كانى كوردستانى گرته‌وه‌ له‌وانه‌ شارى كفرى یه‌كێك بوو له‌و ناوچانه‌ى له‌ساڵانى 1990 – 1992 له‌ئه‌نجامى ئه‌و دووكه‌ڵه‌ ڕه‌شه‌ كاتێك باران بارى دڵۆپه‌ى ئاوى بارانه‌كه‌ ڕه‌ش بوو ئه‌م دڵۆپه‌ ئاوه‌ پیسه‌ بڵاوبووه‌ ناو ئاوى سه‌ر زه‌وى و ژێر زه‌وى ناوچه‌كه‌. (75)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چواره‌م : پیس بوون به‌ده‌نگه‌ ژاوه‌ژاو

پیس بوونى به‌ژاوه‌ژاو. جۆرێكه‌ له‌جۆره‌كانى پیس بوون كه‌ به‌ پیس بوونى نامادیى هه‌وا داده‌نرێت شارى كفرى هه‌روه‌كو زۆربه‌ى شاره‌كانى ترى كوردستان ژاوه‌ژاوێكى زۆرى تێدا ده‌بینرێت زۆربه‌ى ژاوه‌ژاو په‌یوه‌ندى هه‌یه‌ به‌شوێنه‌وه‌ به‌تایبه‌تى له‌شوێنه‌ پێشكه‌ووتووه‌كان كه‌ كارگه‌ى زۆرى تێدایه‌ كه‌ ئامێرى زۆر به‌كاردێت كه‌ هه‌ریه‌ك له‌و ئامێرانه‌ ده‌نگى تایبه‌تى خۆى هه‌یه‌ ژاوه‌ژاو له‌چه‌ند سه‌رچاوه‌ دروست ده‌بێت له‌وانه‌ هۆیه‌كانى گواستنه‌وه‌ وه‌كو ئۆتۆمبێل و ماتۆڕه‌كان ده‌نگى تایبه‌تى خۆى بڵاوده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌م ده‌نگانه‌ كارده‌كه‌نه‌ سه‌ر گوێى مرۆڤ.

هه‌روه‌ها شوێنى پیشه‌سازییه‌كان سه‌رچاوه‌ى ترى پیس بوون به‌ژاوه‌ژاوه‌ كه‌سه‌رچاوه‌ى كارگه‌كان و شوێنى كار كه‌ كارده‌كاته‌ سه‌ر ئه‌و كرێكارانه‌ى له‌و كاگانه‌ كارده‌كه‌ن و وه‌ زۆربه‌ى دانیشتووانى ناوچه‌كه‌ وه‌كو كاگه‌ى قیرو چنین له‌كفرى ده‌بینین ئه‌و كرێكارانه‌ تووشى حه‌ساسیه‌ى گوێ ده‌بن به‌هۆى ئه‌و ده‌نگانه‌ كه‌ڕۆژانه‌ ده‌یبیستێت.هه‌روه‌ها ده‌نگى ئاو سه‌رچاوه‌یه‌كى تره‌ بۆبڵاوكردنه‌وه‌ى ژاوه‌ژاو كه‌به‌گشتى ئاوى ده‌ریاو زه‌ریاكان ده‌گرێته‌وه‌ به‌ڵام له‌كفرى سه‌رچاوه‌ى ئاوى كه‌مى هه‌یه‌ بۆیه‌ ده‌نگى ئاو زۆر به‌كه‌مى ده‌بیسترێت یاخوود هه‌ر نییه‌ هه‌روه‌ها ئێستا له‌شارى كفرى ڕێژه‌یه‌كى زۆر مۆلیده‌ى كاره‌با ده‌بینرێت كه‌ ده‌نگێكى بیزاركه‌رى هه‌یه‌ كه‌ هه‌موو ئه‌م سه‌رچاوه‌ى ژاوه‌ژاوه‌ كارده‌كاته‌ سه‌ر مرۆڤ تووشى له‌ده‌ست دانى بیستنى ده‌كات وه‌ نائارامى مێشكى و تووشى بوون به‌سه‌رئێشه‌و ئازارى سه‌ر بۆپێوانه‌ كردنى ڕێژه‌ى ژاوه‌ژاوه‌یه‌كه‌ى (دیسپل) هه‌یه‌ كه‌ كوورت كراوه‌ى (دى- پى) یه‌ كه‌ پێویسته‌ ڕێژه‌ى ژاوه‌ژاو بۆ سه‌ر گوێ ى مرۆڤ له‌(30-35) زیاتر نه‌بێت. (76)

 

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: